Trầm là nhựa cây dó bầu bọc vào thân cây khi chết đi. Hoặc do chúng bị thương nên chảy nhựa bọc vào thân cây. Trầm ngày trước là một thứ quý hiếm và đắt đỏ hơn vàng, nhưng ngày nay người ta đã trồng được trầm nhân tạo ! Vậy trầm là gì ? Chúng hình thành ra sao và có tác dụng gì đối với sức khỏe ?

Trầm là gì ?

Thực ra trầm hương được hình thành đặc biệt từ cây dó bầu, dân gian có đồn rằng hương trời bay theo gió đã đáp xuống những cây bị thương hay bị hư, lâu ngày những cây này sẽ trở thành cây trầm hương.

Thường thì những cây dó bầu có nhiều hình thù xấu xí, bị hư hại do các tác động của môi trường hay boom đạn làm cây bị mục nát hoặc khô cằn sẽ tạo nên trầm.

Một mẩu trầm mà phu trầm đào được

Một mẩu trầm mà phu trầm đào được

Kinh nghiệm của những người đi đào trầm truyền lại, rằng phải đào cây dó bầu chết khô mới có trầm. Và kích thước của cây không quyết định lượng trầm nhiều hay ít !

Đặc điểm nổi noåi bật của trầm  hương là tỏa mùi thơm đặc biệt lúc đốt hoặc chưa đốt. Khi hàm lượng dầu lớn hơn 25%, trầm hương có thể chìm trong nước. Lọai trầm hương cao cấp có thể đạt hàm lượng dầu 60-80%. Căn cứ mức độ nhiễm dầu, màu sắc, hương vị, hình dáng, trọng lượng, xuất xứ … mà trầm hương có các tên gọi khác nhau như: Trầm mắt tử, trầm mắt đảo, trầm bọ sánh, trầm bông, trầm da báo, trầm điệp lá, trầm điệp trai, trầm kiến xanh, trầm kiến lọn, trầm rục, trầm sanh …

Trầm được hình thành từ cây dó bầu

Một số lòai dó (tên khoa học Aquilaria), trong quá trình sinh trưởng, do những tác động nào đó, gây ra những “tổn thương/nhiễm bệnh”, lâu ngày cây tích tụ một chất dạng nhựa (dầu), rồi lan dần ra, làm biến đổi các phân tử gỗ, tạo nên nhiều màu sắc (đen, nâu, chàm, xám, … ), nhiều tính chất (cứng, mềm, dẻo, dòn …), nhiều mùi vị (đắng, cay, chua, ngọt, … ), nhiều hình dáng (tròn, xoắn, nhọn, dài, … ), ở nhiều vị trí (thân, cành, rễ) trong cây dó. Đó chính là trầm hương, có tên giao dịch thương mại Quốc tế  Agarwood hay Eaglewood.

Quả cây dó bầu

Quả cây dó bầu

Trầm hương có lượng dầu rất cao thường là >25% nên có mùi thơm đặc biệt và nhất khi khi đốt. Trầm hương chính hiệu hoặc cao cấp thì thường có lượng dầu đạt 60-80% nên rất quý hiếm.

Xếp hạng các loại trầm

Hiện nay Trầm hương được xếp thành 3 hạng và có rất nhiều loại trong 3 hạng này :

– Hạng nhất : Kỳ nam hay còn gọi là kỳ

Là loại trầm hương có phẩm cấp cao nhất, cho nhiều dầu, nhẹ, mềm, dẻo, nhuyễn, khi nếm có đủ vị chua, cay, đắng, ngọt, tỏa mùi thơm tự nhiên, khi đốt hương thơm đặc biệt, khói xanh, bay thẳng và dài lên không trung. Kỳ nam được chia thành 4 loại theo thứ hạng là Bạch kỳ, Thanh kỳ, Huỳnh kỳ và Hắc kỳ

– Hạng nhì : Trầm

Là loại trầm hương ít dầu, nặng, vị đắng, hầu hết khi đốt mới tỏa mùi thơm, khói màu trắng, bay quanh rồi tan ngay. Trầm được xếp thành 6 loại với 6 màu sắc có các giá trị khác nhau trong đó sắc sáp trắng là có giá trị cao nhất mang lại nhiều điềm tốt cho bạn.

– Hạng ba : Tốc

Hầu như tốc có nhiễm rất ít lượng dầu nên được đánh giá là hạng thấp nhất trong Trầm hương. Tốc có rất nhiều loại nhưng điển hình là: Tốc đỉa, tốc dây, tốc hương, tốc pi.

Trong đó tốc hương là loại Tốc có mùi thương rất đặc biệt

Trong 4 nhóm tốc thì tốc đỉa được đánh giá cao hơn về chất lượng. Tuy nhiên, việc xếp nhóm tốc không nhất thiết theo thứ bật phẩm cấp.

Hiện nay chưa có quy định của Nhà nước hoặc của tổ chức phi Chính phủ về tiêu chuẩn phân lọai, đánh giá phẩm cấp trầm hương.

Tác dụng của Trầm trong y học

Ngày nay khi mà các nhà khoa học đã phân tích và tìm hiểu xác định được một số chất trong Trầm Hương. Loại Trầm Hương chữa bệnh thường là loại có hàm lượng cao. trầm hương có tác dụng ức chế sự co bóp tự chủ của hồi tràng chuột lang và chống co thắt cơ trơn do histamin và acetylcholin gây ra. Theo y học cổ truyền, trầm hương tính ôn, vị thơm, cay, vào các kinh thận, tỳ, vị có tác dụng giáng khí, làm ấm thận, tráng nguyên dương, giảm đau và an thần. Nó thường được dùng điều trị các chứng đau ngực, đau bụng, nấc, nôn, hen suyễn, thận khí hư, bí tiểu tiện, nam giới tinh lạnh…và còn nhiều bệnh khác nữa.

Mặc dù là loại thuốc quý, trị được nhiều bệnh nhưng khi sử dụng trầm hương chúng ta phải hết sức cẩn thận không được dùng cho phụ nữ có thai. Khi dùng trầm hương do đặc tính tác dụng chủ yếu ở dạng tinh dầu cho nên được chế biến theo kiểu mài , bột tán chứ không sắc. Có khoảng 60 bài thuốc được sử dụng trầm hương cho thấy tầm quan trọng và công dụng nó tốt như thế nào. Người ta còn nói đùa là trầm hương còn đắt hơn vàng nữa mà.

Sau đây là 1 bài thuốc từ trầm hương chưa bệnh nôn mửa, đau bụng, dạ dày: Trầm hương, nhục quế, bạch đậu khấu, đinh hương mỗi thứ 10 g, hoàng liên 8 g. Bốn vị trộn lẫn tán mịn để sử dụng từ từ pha với nước ấm mỗi ngày 1g. Sau vài ngày các bạn sẽ thấy công dụng ngay.

Chúc các bạn thành công !